Co zobaczyć w Muzeach Watykańskich

Co zobaczyć w Muzeach Watykańskich, kiedy trasa ma ok. 7 km, a czasu jest kilka godzin? Najważniejsze dzieła da się obejść w jedno przedpołudnie, jeśli wiesz, gdzie ich szukać. Poniżej przechodzimy przez części muzeów, które odwiedza prawie każdy – od antycznych rzeźb, od których zaczęły się muzea, po Kaplicę Sykstyńską pod koniec trasy.

Muzeum Pio-Clementino: Laokoon i Apollo

Muzea Watykańskie zaczęły się od rzeźby. W 1506 r. papież Juliusz II ustawił na Dziedzińcu Posągów – dzisiejszym Dziedzińcu Ośmiobocznym – pierwsze antyczne dzieła swojej kolekcji. Dziś to część Muzeum Pio-Clementino, nazwanego od dwóch papieży: Klemensa XIV i Piusa VI.

• Grupa Laokoona – jedno z dzieł, od których zaczęła się kolekcja. Odkryto ją w 1506 r. na Eskwilinie, a kupił ją Juliusz II. Datowana na ok. 40–30 r. p.n.e., stoi na Dziedzińcu Ośmiobocznym.
• Apollo Belwederski – rzymska kopia z początku II w. n.e. greckiego brązu z ok. 330 r. p.n.e., przypisywanego Leocharesowi. W Belwederze stoi od 1508 r.
• Tors Belwederski – w Sali Muz. Fragment posągu z I w. p.n.e., sygnowany przez Apolloniosa z Aten; najpewniej przedstawia Ajaksa.

Dziedziniec Szyszki i Muzeum Egipskie

Dziedziniec Szyszki (Cortile della Pigna) bierze nazwę od brązowej szyszki ustawionej w niszy. To jedno z miejsc z ławkami, gdzie można odpocząć, a obok działa Bistrot La Pigna.

Na taras niszy z szyszką wychodzi półkole Gregoriańskiego Muzeum Egipskiego. Założył je Grzegorz XVI w 1839 r.; ma dziewięć sal.

Galerie: Kandelabrów, Gobelinów i Map

Trasa prowadzi przez trzy długie galerie, jedna za drugą.

• Galeria Kandelabrów – nazwana od marmurowych kandelabrów, które dzielą ją na sześć części. Urządzono ją za Piusa VI w latach 1785–1788.
• Galeria Gobelinów – leży między Galerią Kandelabrów a Galerią Map. Wiszą w niej tkaniny z papieskich zbiorów.
• Galeria Map – 120 m długości i 6 m szerokości, 40 map regionów Italii namalowanych na zlecenie Grzegorza XIII. Galerię zbudowano w latach 1578–1580 według projektu Egnazia Dantiego.

Stanze Rafaela i Szkoła Ateńska

Stanze Rafaela (po polsku też Stancje albo Pokoje Rafaela) to cztery sale papieskich apartamentów:

Szkoła Ateńska zdobi Stanza della Segnatura. W centrum stoi Platon, Heraklit ma rysy Michała Anioła, a sam Rafael namalował się na skraju z prawej strony, w czarnym berecie. Salę Konstantyna (Sala di Costantino) wykonali głównie uczniowie – Rafael zmarł 6 kwietnia 1520 r.

Apartament Borgiów

Sześć sal, które Pinturicchio wymalował dla Aleksandra VI (prace zakończono w 1494 r.). Dziś mieszczą część kolekcji sztuki nowoczesnej i współczesnej, otwartej przez Pawła VI w 1973 r.

Kaplica Sykstyńska

Nazwa pochodzi od Sykstusa IV, który w latach 1477–1480 kazał odnowić tzw. Cappella Magna. Freski na ścianach malowali wtedy m.in. Perugino, Botticelli, Ghirlandaio i Rosselli. Michał Anioł podpisał umowę na sklepienie 8 maja 1508 r., skończył je do 31 października 1512 r., a 1 listopada 1512 r. odprawiono tu mszę na jego otwarcie. Sąd Ostateczny na ścianie ołtarzowej malował w latach 1536–1541.

W tej kaplicy zbiera się konklawe, które wybiera papieża. W 2026 r. przeprowadzono nadzwyczajną konserwację Sądu Ostatecznego; kaplica była w tym czasie otwarta, a prace są już zakończone.

Wewnątrz obowiązuje cisza i całkowity zakaz zdjęć. Przewodnicy opowiadają o freskach przed wejściem. Więcej o kaplicy i biletach: Kaplica Sykstyńska.

Pinakoteka

Budynek Pinakoteki zaprojektował Luca Beltrami na zlecenie Piusa XI; otwarto go 27 października 1932 r. Trzy obrazy, dla których warto tu zajrzeć:

• Przemienienie Rafaela (1516–1520), jego ostatni obraz – sala VIII,
• Święty Hieronim Leonarda da Vinci (ok. 1482, niedokończony) – sala IX,
• Złożenie do grobu Caravaggia (ok. 1600–1604) – sala XII.

Schody Bramantego i schody Momo

Na trasie zobaczysz schody Momo z 1932 r. – podwójna spirala zaprojektowana przez Giuseppe Momo na wzór dawnych schodów Bramantego. Według oficjalnej strony muzeów są w holu wyjściowym; tam też odbiera się rzeczy z szatni. Oryginalne schody Bramantego z 1505 r. w pałacu Belweder według dostępnych informacji nie są zwykle udostępniane zwiedzającym.

Jak to wszystko zobaczyć

Oficjalny audioprzewodnik muzeów ma ponad 400 komentarzy i ponad trzy godziny nagrań, także po polsku (8 €). Jeśli wolisz przewodnika, który wybierze za ciebie najważniejsze sale, zajrzyj do działu zwiedzanie z przewodnikiem. Kolejność dnia, strój i zasady w muzeach opisaliśmy w zwiedzaniu Watykanu, a sposób na mniejszy tłok w Galerii Map i kaplicy – na stronie wczesny wstęp i wieczorem.