Mapa Watykanu

Watykan na mapie Rzymu to niewielki obszar tuż przy Tybrze – a zarazem osobne państwo. Poniżej nasz szkic z najważniejszymi miejscami dla zwiedzających, a pod nim odpowiedzi na pytania, które pojawiają się najczęściej: gdzie leży Watykan, czy jest w Rzymie i którędy się do niego wchodzi.

Szkic jest uproszczony i nie zachowuje skali – pokazuje tylko, gdzie co jest względem siebie.

Gdzie leży Watykan

Watykan leży w środku Rzymu, blisko prawego brzegu Tybru, na niewielkim wzgórzu (w starożytności Montes Vaticani). Formalnie to jednak osobne państwo: enklawa otoczona ze wszystkich stron przez Włochy. Powstał 11 lutego 1929 r. na mocy traktatów laterańskich, które miały zapewnić Stolicy Apostolskiej „absolutną i widoczną niezależność”.

Dlatego na pytanie „czy Watykan jest w Rzymie?” najuczciwsza odpowiedź brzmi: leży w samym środku Rzymu, ale nie jest jego częścią. Na plac św. Piotra można przy tym wejść swobodnie, prosto z ulicy.

Granice i powierzchnia

Według oficjalnej strony Państwa Watykańskiego powierzchnia wynosi 0,44 km², czyli 44 ha. To najmniejsze niepodległe państwo świata – zarówno pod względem terytorium, jak i liczby mieszkańców. W Wikipedii (także polskiej) znajdziesz wartość 0,49 km², opartą na poprawce w atlasie De Agostini; my trzymamy się danych Watykanu.

Państwo ma ok. 1,05 km długości i 0,85 km szerokości. Granica z Włochami liczy ok. 3,2 km. Na placu św. Piotra granicę wyznacza marmurowy pas łączący końce kolumnady Berniniego. Plac należy do Watykanu, ale porządku pilnuje na nim policja włoska.

Na tych 44 ha mieszkały na koniec 2024 r. 882 osoby. Według watykańskich statystyk państwo ma 21 placów i 30 ulic.

Co gdzie jest

• Północ: Muzea Watykańskie. Wejście od Viale Vaticano, niedaleko Piazza del Risorgimento. Najbliższe stacje metra: Ottaviano i Cipro (linia A).
• Zachód: Ogrody Watykańskie. Zajmują mniej więcej połowę powierzchni państwa. Zobaczysz je tylko na zorganizowanej trasie; więcej: Ogrody Watykańskie.
• Wschód: bazylika i plac. Bazylika św. Piotra i plac otoczony kolumnadą Berniniego. Po prawej stronie placu (patrząc na bazylikę) jest Brama Spiżowa – wejście do Pałacu Apostolskiego.
• Dalej na wschód: Via della Conciliazione. Prowadzi od placu w stronę Tybru i Zamku Świętego Anioła, z którym Watykan łączy Passetto di Borgo – ufortyfikowany korytarz na murach. Zamek stoi kilka kroków od bazyliki, na końcu mostu Świętego Anioła; opisaliśmy go na stronie Zamek Świętego Anioła.

Wejścia dla zwiedzających

Do państwa prowadzi pięć wejść strzeżonych przez Gwardię Szwajcarską i Żandarmerię. Dla zwiedzających liczą się te miejsca:

• Muzea Watykańskie – Viale Vaticano, z bramką i kontrolą przy wejściu.
• Bazylika św. Piotra – od placu; kontrola bezpieczeństwa jest pod prawą kolumnadą.
• Nekropolia (Scavi) – tylko przez wejście przy Via Paolo VI, pod lewą kolumnadą, obok Auli Pawła VI.
• Wejście dla modlących się – od Via di Porta Angelica (żółte oznaczenia), przez Groty Watykańskie.

Watykan poza murami

Na terenie państwa brakuje miejsca, dlatego wiele urzędów Stolicy Apostolskiej mieści się w budynkach eksterytorialnych w Rzymie – m.in. przy Via della Conciliazione i Piazza Pio XII. Eksterytorialny status ma też papieska rezydencja w Castel Gandolfo, ok. 25 km od Rzymu.

Jak dojechać do muzeów i bazyliki metrem, autobusem i z lotniska, opisaliśmy na stronie dojazd do Watykanu. Więcej o ustroju i historii państwa znajdziesz w dziale państwo Watykan.